Mệnh đề

Bạn dùng mệnh đề này khi muốn nói về một thứ, một người hay một lựa chọn chưa được gọi tên, ví dụ 'điều cô ấy nói' hay 'bất cứ thứ gì bạn cần'. Khuôn câu: what/whoever/whatever/whichever + S + V, cả cụm này làm chủ ngữ, tân ngữ hoặc bổ ngữ như một danh từ; bản thân từ wh- đã chứa nghĩa 'cái mà', 'người mà' nên phía trước không có danh từ nào để nó bổ nghĩa. Ví dụ: 'What she said surprised me' (điều cô ấy nói làm tôi ngạc nhiên), 'Whatever you decide, I'll support you' (dù bạn quyết định gì, tôi cũng sẽ ủng hộ).

Bạn dùng cách rút gọn này để nói ngắn gọn ai là 'người đầu tiên', 'người duy nhất', 'người cuối cùng' làm việc gì, hoặc một thứ để làm gì, rất hay gặp trong lời nói hằng ngày như 'nothing to do', 'a good place to visit'. Khuôn câu: the first/second/last/only + N + to + V, hoặc N + to + V, thay cho cả một mệnh đề quan hệ đầy đủ: 'the first person to arrive' nghĩa là 'who arrived first'. Ví dụ: 'She was the only student to finish the exam early' (cô ấy là học sinh duy nhất hoàn thành bài thi sớm).

Bạn dùng mệnh đề quan hệ không xác định khi muốn thêm một thông tin phụ về người hay vật mà người nghe đã biết rõ là ai, cái gì rồi; bỏ mệnh đề đó đi thì câu vẫn không đổi nghĩa. Dạng này hay gặp trong kể chuyện và mô tả trang trọng. Khuôn câu: N, + who/whom/which/whose + ..., nghĩa là mệnh đề được tách bằng dấu phẩy ở hai đầu và không bao giờ dùng that. Ví dụ: 'My brother, who lives in Da Nang, is visiting next week' (anh trai tôi, người đang sống ở Đà Nẵng, sẽ ghé thăm vào tuần tới).

Bạn dùng where, when, why để mở mệnh đề quan hệ khi danh từ phía trước chỉ nơi chốn, thời gian hay lý do; cách này thay cho cụm giới từ + which vốn trang trọng và hơi nặng nề, ví dụ 'the place in which' thành 'the place where'. Khuôn câu: N (nơi chốn) + where + S + V, N (thời gian) + when + S + V, N (lý do) + why + S + V, tức là trạng từ quan hệ đứng ngay sau danh từ. Ví dụ: 'That's the reason why I quit my job' (đó là lý do vì sao tôi nghỉ việc).

Bạn cần chọn đúng đại từ quan hệ mỗi khi viết mệnh đề quan hệ, dù là xác định hay không xác định, nhất là trong câu dài có nhiều danh từ dễ gây hiểu nhầm. Khuôn câu: N + who/whom/which/that/whose + ..., chọn theo ba điều: danh từ chỉ người hay vật, đại từ làm chủ ngữ, tân ngữ hay chỉ sở hữu trong mệnh đề, và loại mệnh đề đang dùng. Ví dụ: 'The teacher whose class I enjoy most is retiring' (giáo viên mà tôi thích lớp học nhất sắp nghỉ hưu), dùng whose vì nói về lớp học của giáo viên đó.

Bạn dùng whenever, wherever, however khi muốn nói 'bất cứ khi nào', 'bất cứ ở đâu', 'dù theo cách nào' thì việc gì cũng xảy ra, tức là bao quát mọi lần chứ không chỉ một dịp; rất hợp để kể thói quen, ví dụ trong IELTS Speaking Part 1. Khuôn câu: Whenever/Wherever/However (+ adj/adv) + S + V, + S + V, nghĩa là một mệnh đề phụ đầy đủ đứng trước hoặc sau mệnh đề chính. Ví dụ: 'Wherever she travels, she always tries the local street food' (dù đi đâu, cô ấy cũng luôn thử món ăn đường phố địa phương).

Bạn có thể bỏ hẳn đại từ quan hệ để câu nghe tự nhiên như người bản ngữ, nhưng chỉ khi đại từ đó làm tân ngữ trong mệnh đề xác định. Khuôn câu: N + (that/who) + S + V, nghĩa là ngay sau danh từ đã có một chủ ngữ khác, nên that hay who có thể biến mất. Ví dụ: 'The man (who/that) I met yesterday works at the embassy' (người đàn ông mà tôi gặp hôm qua làm việc ở đại sứ quán). Còn khi đại từ làm chủ ngữ thì bạn phải giữ lại, vì 'The man called me is my uncle' là câu sai.